Netwerken

Veilig chatten

door Margie Wylie

U herkent dit waarschijnlijk wel: uw computer doet "Ping! Ping! Ping!" terwijl er vensters op het scherm verschijnen met een aantal tekstberichten en uw kind in haar stoel wegduikt en giegelt. Waar is zij mee bezig? Dit heet "instant messaging" of eigenlijk "chatten" en het lijkt wel of iedereen dit tegenwoordig doet.

Met Instant messaging (IM) kunnen vrienden en gezinnen net zo snel online met elkaar praten als zij kunnen typen. Hiervoor moet u een van de populaire gratis programma's op uw computer hebben staan, zoals AOL Instant Messenger (AIM), Yahoo Instant Messenger of Microsoft Messenger. Vervolgens kiest u een leuke schermnaam, bijvoorbeeld "voetbalmoeder123". Daarna moet u de schermnamen van uw vrienden te weten komen en deze toevoegen aan de vriendenlijst van het programma (deze is vergelijkbaar met uw e-maillijst of het telefoonboek).

Wanneer u het IM-programma opent, kunt u zien welke vrienden op uw lijst op dat moment online zijn. U stuurt een expresbericht naar uw vriend of vriendin door op zijn of haar naam in uw lijst te klikken, een kort bericht te typen (een juiste grammatica is bij het chatten van ondergeschikt belang) en op de verzendknop te klikken. Uw bericht verschijnt op het computerscherm van uw vriend en dit gebeurt sneller dan het versturen van een e-mailtje. U kunt nu met elkaar praten. Met de meeste IM-programma's kunt u ook chatten terwijl u elkaar ziet via een webcam.

Hoe handig het ook is, chatten heeft ook bepaalde veiligheidsrisico's. Of u nu nog aan het overwegen bent of u mee wilt doen aan al dat gechat of al een fanatieke chatter bent, hier zijn enkele gevaren waar u, én uw kinderen, zich van bewust moeten zijn:

• Spam/spim Het aantal junkberichten, ook wel spim genoemd, neemt steeds verder toe. Deze advertenties bevatten vaak ongeschikte inhoud (zoals pornofoto's) en kunnen plotseling op uw scherm verschijnen. Deze berichten kunnen de indruk geven dat zij afkomstig zijn van bijvoorbeeld uw bank of een prijsvraag, maar zijn in feite het werk van criminelen, die proberen u over te halen uw persoonlijke en financiële gegevens bloot te geven.

• Wormen, virussen, Trojaanse paarden Deze schadelijke programma's kunnen niet alleen uw e-mailprogramma, maar ook uw IM-programma infecteren. Als dit gebeurt, worden geïnfecteerde expresberichten zonder uw medeweten naar de mensen op uw vriendenlijst gestuurd. Deze virussen kunnen uw IM-programma vertragen, uw computer vast laten lopen of zelfs uw computer overnemen om deze herhaaldelijk te gebruiken voor hacken of andere illegale activiteiten.

• Rovers Kinderen zijn de grootste chatfans: 75% van de tieners in Amerika gebruikt IM, zoals blijkt uit een rapport uit 2005 van het "Pew Internet & American Life Project". Vooral de zeer persoonlijke aard van chatten (en het feit dat u een IM-chatvenster kunt sluiten alsof de conversatie nooit heeft plaatsgevonden) heeft een sterke aantrekkingskracht op "kinderrovers". Volgens deskundigen gebruiken deze rovers IM om nieuwe slachtoffers te vinden en hen te verleiden tot afspraakjes of om zichzelf letterlijk "bloot" te geven via webcams.

Veiligheids- en privacytips
Er bestaat geen waterdichte oplossing voor alle gevaren van IM, maar met waakzaamheid, gezond verstand en enkele tips voor basisbescherming kunt u zorgen dat uw gezin veilig is en toch online kan blijven. Dit zegt Anne Collier, redacteur, directeur en oprichter van NetFamilyNews.com. Hier zijn haar aanbevelingen om de veiligheid van uw gezin te vergroten:

1. Blokkeer ongewenste of onbekende afzenders
Pas de IM-instellingen zo aan dat alleen personen op uw vriendenlijst met u kunnen chatten. Bijvoorbeeld In Yahoo! Messenger klikt u op Friends in het hoofdmenu. Kies Edit Ignore List en selecteer de optie: Ignore anyone not on my friends list. Of als u verdachte of vervelende berichten krijgt, kunt u ook specifieke gebruikers met gebruikmaking van dezelfde functie blokkeren. In AIM kiest u My Account Settings in het hoofdmenu, klikt u op Privacy en stelt u vervolgens de Contact Mode in op Allow only users on my Buddy List.

2. Geef geen persoonlijke gegevens
Plaats de schermnaam van uw chatprogramma niet op het internet. Het is ook raadzaam geen namen te gebruiken die persoonlijke informatie bevatten, zoals "Postcodexxxx" of "Meisje in Voorschoten" of "Groep8Lorentz". U kunt in veel IM-programma's ook profielen maken. Om uw privacy nog beter te beschermen kunt u deze optie beter niet gebruiken, of gewoon geen identificeerbare informatie of foto's plaatsen.

3. Beantwoord nooit berichten van vreemden
Als u uw IM-programma niet zo hebt ingesteld dat u alleen berichten van mensen op uw vriendenlijst krijgt, of als u een computer in een bibliotheek of op school gebruikt, kunnen vreemden chatberichten naar u sturen. Of een chatbericht nu pornoreclame bevat of een bericht is van iemand die wel betrouwbaar lijkt, in beide gevallen geldt dezelfde regel: niet beantwoorden. Leer uw kinderen om het IM-programma uit te zetten wanneer dit gebeurt en u of een andere volwassene onmiddellijk op de hoogte te brengen wanneer zij een eng of verontrustend bericht of een ongepaste foto ontvangen.

4. Klik niet op ongevraagde koppelingen of bijlagen
Zelfs wanneer u denkt dat een internetlink van een van uw vrienden afkomstig is, is het mogelijk dat dit door een worm of ander schadelijk programma is verzonden om te proberen uw computer te infecteren. Dus, tenzij u bijvoorbeeld uw vriendin vraagt u een link naar haar favoriete receptensite te sturen, klik niet op ongevraagde links die via IM worden verzonden. Open ook geen bestanden die aan een IM-bericht zijn toegevoegd: virussen kunnen ook op deze manier binnenkomen.

5. Maak geen offline afspraakjes met vrienden
Soms zullen uw kinderen iemand ergens anders op het internet "privé" ontmoeten, zoals op bepaalde chatsites mogelijk is. Daar zouden zij hun IM-schermnaam kunnen afgeven om een privégesprek te kunnen houden. Dit is geen goed idee en vaak de manier waarop onbetrouwbare types kinderen opsporen. Vertel uw kinderen dus om hun IM-schermnaam nooit aan iemand te geven die zij, en u, niet persoonlijk kennen. En zij mogen natuurlijk nooit met iemand buiten het internet afspreken. Helaas is het mogelijk dat "13-jarig meisje dat van voetbal houdt" slechte bedoelingen heeft.

6. Houd uw kinderen in de gaten
Stel huisregels op voor correct gebruik van IM (zoals niet pesten en geen grof taalgebruik). Natuurlijk zijn uw kinderen op hun privacy gesteld, maar chatten is net als uw telefoon: uw kinderen mogen het niet verkeerd gebruiken. Zorg dus dat u de schermnamen van de vrienden van uw kinderen te weten komt. Zet uw computer op een plek waar u kunt zien of uw kinderen ongepaste gesprekken hebben met mensen die u niet kent of dat zij gepest worden.

Let ook op verdachte zaken, zoals uw dochter die snel een venster sluit of naar een ander venster gaat wanneer u de kamer binnenkomt. Let ook op verdachte acronniemen, zoals POS (parent over shoulder (ouder kijkt mee)). Laat uw jongere kinderen alleen onder uw toezicht chatten.

Hoewel in de meeste IM-programma's gebruik kan worden gemaakt van webcams, kan dit voor kinderen erg gevaarlijk zijn. De regel is eenvoudig: laat kinderen nooit zonder toezicht een webcam gebruiken.

7. Praat met uw kinderen
Vertel uw kinderen over alle risico's en de stappen die zij kunnen nemen om veilig te chatten. En blijf praten. Kinderen die openlijk praten over wat zij doen wanneer zij online zijn, zullen volgens experts eerder bereid zijn veiligheidsmaatregelen te treffen. "Het is onze taak om eerst onze kinderen te beschermen en te informeren en pas daarna erop te vertrouwen dat zij zelf de juiste beslissing zullen nemen wanneer zij op het internet zijn," zegt Collier. "Om dit te bereiken moet u met uw kinderen praten."