Bedreigingen

Pak die spyware voordat het u te pakken neemt

door Jennifer Martinez

Heeft u wel eens op een intrigerende advertentie of koppeling geklikt terwijl u over het web surfte en werd uw scherm toen overspoeld door een hele lading pop-upvensters, of stuurde de browser u plotseling naar een hele reeks onsmakelijke sites -- zodat u in een eindeloze herhaling vast kwam te zitten? Of heeft u wel eens een gratis spelletje of gratis software geïnstalleerd en was uw computer toen voordat u het wist ineens een heel stuk trager omdat er nu, zonder dat u het wist, een programma op zit dat alles traceert wat u online doet?

Welkom in de verbijsterende wereld van spyware en adware. Deze programma's zijn meer dan alleen irritant. Ze kunnen ook een beveiligingsrisico meebrengen voor mensen die, zoals u, dagelijks van het internet gebruikmaken.

Dus wat zijn spyware en adware nu precies?

Spyware komt meestal zonder dat u het weet of er toestemming voor geeft op uw computer terecht. Het wordt meestal op de achtergrond uitgevoerd, waar het informatie verzamelt of uw activiteiten observeert. Een heleboel spyware verzamelt informatie over uw computer en hoe u hem gebruikt. Het kan bijvoorbeeld uw internetsurfgedrag registreren. Het is echter bekend dat de meer geavanceerde vormen van spyware zeer persoonlijke informatie binnenhalen en naar identiteitsdieven verzenden, van uw wachtwoord en gebruikersnaam voor websites tot uw creditcardnummer en kopieën van uw instant messages.

Adware is iets anders dan spyware -- bij adware is het in de eerste plaats de bedoeling om reclame op uw computer weer te geven. Adware-programma's gebruiken vaak pop-upvensters die reclame en koppelingen naar andere websites over uw scherm doen flitsen. Veel van deze reclame prijst legitieme producten aan. Sommige adware registreert uw surfactiviteiten en gebruikt die informatie om u meer gerichte reclame toe te zenden. Sommige mensen vinden het niet erg, maar anderen beschouwen deze praktijken een inbreuk op hun privacy.

De belangrijkste vraag is: Wilt u dit programma op uw computer hebben? Als het uw privacy en beveiliging in gevaar brengt zoals u deze definieert (of op z'n minst irritant wordt), dan valt het duidelijk in de klasse van ongewenste software. En dat betekent dat u moet leren hoe u ermee om moet gaan.

Hoe verwijder ik spyware en adware?

Of ze nu een beveiligingsrisico zijn of uw prestaties aantasten, het is duidelijk dat sommige soorten spyware meer dan alleen vervelend zijn. Zo kunnen spyware en adware die op de achtergrond druk bezig zijn de hulpbronnen van uw computer gaan overheersen, waardoor uw hele systeem kan vastlopen. Hoewel een langzame computer voor iedereen vervelend is, is het vooral erg lastig voor gebruikers die een kantoor aan huis hebben.

Vaak worden deze programma's geïnstalleerd samen met andere programma's die u heeft geladen. Natuurlijk staat er wel min of meer een kennisgeving in de licentie-overeenkomst voor de software. Deze overeenkomsten zijn echter meestal zo lang dat de meesten van ons ze niet helemaal doorlezen. Wat vaak gebeurt, is dat spyware of adware wordt gekoppeld aan freeware die u vanaf het internet downloadt. Terwijl sommigen dit als een eerlijk compromis zien (u krijgt gratis software; de software-fabrikant krijgt de gelegenheid om uw gewoontes te observeren) vinden anderen het misleidend en een inbreuk op uw privacy.

Intussen komt er een heleboel ongewenste software op uw computer terecht terwijl u over het web surft. In vele gevallen krijgt men u zover dat u iets downloadt door op een pop-upvenster of nagemaakt dialoogvenster te klikken. Sommige pop-ups bevatten een "urgent" of aanlokkelijk bericht. Misschien biedt het u een gratis geschenk aan of beweert het dat u bepaalde software moet downloaden om een webpagina te kunnen bekijken. Het venster presenteert vaak iets dat lijkt op een keuze tussen "ja" en "nee". In werkelijkheid zal het, zodra u op het venster klikt, spyware of adware op uw computer downloaden, dus zorg gewoon dat u dat venster sluit

Hoe vermijd ik spyware en adware?

Er komt een heleboel onwelkome software op uw computer terecht, gedeeltelijk als gevolg van iets wat u hebt gedaan of nagelaten. Als u ongewenste spyware en adware wilt vermijden, kunt u:

kieskeurig zijn met wat u op uw computer downloadt  Controleer eerst of u een programma echt nodig heeft voordat u het downloadt. En als u nog nooit van de software-fabrikant heeft gehoord, lees dan hun website aandachtig door zodat u meer te weten komt over de mensen achter de technologie, en over de technologie zelf. Kijk ook uit voor ActiveX, een veel gebruikt hulpmiddel voor het installeren van spyware zonder dat u het weet of er toestemming voor geeft. U kunt ActiveX via uw browservoorkeuren uitschakelen en later altijd weer inschakelen als een vertrouwde site het nodig heeft.

Lees licentie-overeenkomsten Het kan een hele klus lijken om die overeenkomsten te lezen, maar voor de veiligheid kunt u beter niet snel naar het eind gaan en op "Accepteren" klikken als u freeware installeert. Lees elke overeenkomst aandachtig door en zoek naar tekst die op informatieverzamelende activiteiten duidt, want die kunnen betekenen dat u ook spyware of adware bij uw gratis software krijgt.

Kijk uit voor anti-spyware-bedrog Het web wemelt van "anti-spyware"-programma's die weinig of niets doen ter voorkoming van spyware. Sommige maken het zelfs erger. Verspreiders van deze programma's bieden vaak een gratis scan aan waarbij ze bijna altijd honderden spyware-programma's op uw computer ontdekken. Daarna vragen ze u meteen om hun nepproduct te kopen.

Kijk uit voor klikbare reclame Probeer programma's te vermijden (vooral freeware) die klikbare reclame over uw scherm laat flitsen. Hun aanwezigheid is een duidelijke waarschuwing. Als u op de reclame kikt, kan het gebeuren dat er iemand meekijkt om te zien hoe u erop reageert.

Zorg dat uw internet-browser altijd up-to-date is Omdat gaten in de browserbeveiliging een gebruikelijk traject zijn voor spyware- en adwaredownloads, is het belangrijk om echt alle beveiligingspatches toe te passen zodra ze voor uw browser beschikbaar komen. Bezoek de website van uw browser-fabrikant voor de nieuwste updates.

Vaak scannen Zorg ervoor dat uw computer een betrouwbaar anti-spywareprogramma heeft en dat het uw computer vaak scant, zodat u alle spyware of adware die u niet wilt, kunt verwijderen.

Helaas zullen spyware en adware nog wel een poosje onder ons blijven. Maar u kunt de zaak in de hand houden door zelf te beslissen wat al of niet op uw computer komt, en wat erop mag blijven.